Mardin’de bulunan çağ çağ (halk arasında kollarından biri olan beyazsu adıyla anılır) deresi, bu sıcak coğrafyada yaşayan halk için yaz aylarında kullanılması bahşedilmiş bir klima gibidir. Çağ çağ deresi beyaz su ve karasu olmak üzere iki ayrı koldan oluşmaktadır. Karasu kolu tahtakeraş dağlarının eteklerinde Hırbeşimrik, Maserti, Görük köylerinin etrafındaki küçük gölcüklerin birleşmesiyle meydana gelir ve 2,5 m3/sn civarında debiye sahip farklı kaynaklardan beslenir. Karasu güneydoğuya doğru akarak Zeveran sırtlarında Beyazsu kolu ile birleşir.
Beyazsu kolu Tefi sırtlarından Batuş ve Haldah köylerinin kuzeyindeki küçük dereciklerin birleşmesiyle meydana gelir ve 5 m3 / sn debiye sahip olan Beyazsu pınarları ile beslenir. Güneybatıya yönelerek karasu ile birleşir. Çağ-çağ adı altında birleşen karasu ve beyazsu güneye doğru akar ve 1968 yılında faaliyete geçen Çağ-Çağ hidroelektrik santralinden geçer. Hidroelektrik santralinden sonra sol ve sağ ana kanallarla Mardin’in Nusaybin Ovasının 6900 hektarlık alanında tarım yapılmasına destek olur.
Çağ-çağ deresi minimum 8 m3/sn ve maksimum 12 m3/sn debiye sahiptir. Derenin debis Nisan ayından Mayıs ayına kadar istikrarlı bir şekilde artar, Haziran ayından itibaren ise azalmaya başlar. Çayır 15 Ağustosta minimum debiye düşer. Suyun kalitesi C2S1’dir. Bu sınıflandırma suyun az sodyumlu ve orta tuzlu olduğunu gösterir.
Çağ-çağ deresinin kat ettiği dar vadi, Nusaybin halkı için özellikle yaz aylarında serinlemek ve dinlenmek için uğrayabilcekleri 30 km’lik bir alan oluşturmuştur. Bunun yanında bölgede 130 Dekarlık bir piknik sahası bulunmaktadır.
Çağ çağ deresi, Nusaybin’e tarım, içme suyu bakımından önemli katkılarda bulunur. Bunun yanında suyun geçtiği Çağ-Çağ hidroelektrik santrali ilçeye elektrik üretiminde bulunmaktadır. Santral sahip olduğu üç üniteyle 14,40 MW’lık güce sahiptir. Baraj başta yıllık 42 GWh’lık üretimde bulunurken şu anda azalan yağışlar ve bilinçsiz tarım uygulamaları sebebiyle yıllık üretimi 32 GWh düzeyindedir. Baraj ilk inşa edildiği yıllarda Nusaybin ve çevresinin tüketim ihtiyacını karşılamaktaydı. İlerleyen yıllarda, artan elektrik ihtiyacıyla birlikte ancak ilçenin elektrik ihtiyacının belirli bir kısmını karşılayabilir duruma geldi. Barajın maksimum işletme debisi 10 m3/sn, sulama alanı kapasitesi 6900 hektar ve düşü yüksekliği ise 50 metredir.
Beyaz Su Deresi 